Κτηματολογική Διαμεσολάβηση: Ένα Σύγχρονο Εργαλείο Επίλυσης Διαφορών

Η κτηματολογική διαμεσολάβηση αποτελεί μια σύγχρονη μέθοδο επίλυσης διαφορών, η οποία έχει στόχο την ταχύτερη και πιο οικονομική διευθέτηση ζητημάτων που σχετίζονται με ακίνητη περιουσία. Εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της διαμεσολάβησης ως εναλλακτική μορφή επίλυσης διαφορών (Alternative Dispute Resolution - ADR) και προάγει την εξωδικαστική επίλυση διαφορών με τη συνεργασία των εμπλεκόμενων μερών.

Τι είναι η Κτηματολογική Διαμεσολάβηση;

Η κτηματολογική διαμεσολάβηση εφαρμόζεται σε διαφορές που σχετίζονται με την καταγραφή, τη διαχείριση και τη ρύθμιση δικαιωμάτων επί ακινήτων στο Εθνικό Κτηματολόγιο. Περιλαμβάνει ζητήματα όπως:

• Διορθώσεις εγγραφών (π.χ. λάθη στα στοιχεία ιδιοκτησίας).

• Αμφισβητήσεις δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.

• Οριοθετήσεις ακινήτων.

• Διαφορές μεταξύ συνιδιοκτητών ή όμορων ιδιοκτητών.

• Κατοχύρωση χρησικτησίας.

Πλεονεκτήματα της Διαμεσολάβησης

Η κτηματολογική διαμεσολάβηση προσφέρει πολλαπλά οφέλη:

• Χρονική Εξοικονόμηση: Οι διαφορές επιλύονται γρηγορότερα σε σύγκριση με τη μακροχρόνια δικαστική διαδικασία.

• Οικονομικό Όφελος: Τα κόστη της διαμεσολάβησης είναι σημαντικά χαμηλότερα από τα δικαστικά έξοδα.

• Ευελιξία: Οι διαδικασίες είναι λιγότερο τυποποιημένες και προσαρμόζονται στις ανάγκες των μερών.

• Συναινετική Επίλυση: Τα εμπλεκόμενα μέρη διατηρούν τον έλεγχο της διαδικασίας και καταλήγουν σε μια λύση που ικανοποιεί και τις δύο πλευρές.

• Μείωση Συγκρούσεων: Ενθαρρύνεται η συνεργασία και η διατήρηση καλών σχέσεων μεταξύ των μερών.

Πώς Λειτουργεί η Κτηματολογική Διαμεσολάβηση;

Η διαδικασία περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

1. Υποβολή Αιτήματος: Τα ενδιαφερόμενα μέρη υποβάλλουν αίτημα για διαμεσολάβηση, είτε αυτοβούλως είτε μετά από σύσταση δικαστηρίου.

2. Επιλογή Διαμεσολαβητή: Επιλέγεται ένας εξειδικευμένος διαμεσολαβητής με γνώσεις στο δίκαιο της ακίνητης περιουσίας.

3. Προπαρασκευαστικές Συνεδρίες: Τα μέρη παρουσιάζουν τα στοιχεία και τις θέσεις τους στον διαμεσολαβητή.

4. Διαπραγμάτευση: Υπό την καθοδήγηση του διαμεσολαβητή, τα μέρη συζητούν και προσπαθούν να βρουν κοινό έδαφος.

5. Συμφωνία ή Παραπομπή: Εάν επιτευχθεί συμφωνία, υπογράφεται πρακτικό, το οποίο μπορεί να επικυρωθεί δικαστικά. Εάν όχι, τα μέρη μπορούν να προσφύγουν στη δικαστική οδό.

Νομοθετικό Πλαίσιο

Στην Ελλάδα, η κτηματολογική διαμεσολάβηση ενισχύθηκε με τον νόμο 4640/2019 για τη διαμεσολάβηση. Ο νόμος καθιστά τη διαμεσολάβηση υποχρεωτική σε ορισμένες κατηγορίες διαφορών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με το Κτηματολόγιο.

Προοπτικές και Σημασία

Η κτηματολογική διαμεσολάβηση είναι ένα σημαντικό εργαλείο που συμβάλλει στη μείωση της δικαστικής ύλης, στην προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και στην καλύτερη λειτουργία του Εθνικού Κτηματολογίου. Παράλληλα, προάγει τη συνεννόηση και τη συνεργασία, ενισχύοντας την ασφάλεια στις συναλλαγές επί ακινήτων.

Με την κατάλληλη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, η διαμεσολάβηση μπορεί να αποτελέσει τον κανόνα και όχι την εξαίρεση στις διαφορές ακινήτων.

Angeliki Papathanasiou